De beste management consultant van de wereld

Edgar Schein & Aart PijlAls het gaat over organisatie ontwikkeling, organisatie cultuur, cultuurverandering en process consulting dan is Edgar Schein voor mij de beste management consultant van de wereld.

Iedereen die serieus heeft doorgeleerd over organisatie verandering, zal zijn eigen favoriete consultant hebben, maar op dit specifieke vakgebied zal hij meestal bovenaan staan. Hij is een toponderzoeker, zowel aan Harvard University als het MIT in Boston, een topconsultant en hij is in staat zijn kennis op een geweldig open en heldere manier over te dragen.

Het was voor mij dan ook een fantastische ervaring om een week met deze man op te mogen trekken in klein gezelschap. Onze eerste ontmoeting was ’s morgen om 8.00 uur ergens op Cape Cod. In korte broek en t-shirt verscheen een energieke 75+er, die zijn eerste potje tennis al had gewonnen. We hadden al snel een interessant gesprek vanwege een gemeenschappelijke klant DEC en door zijn bewondering voor de Nederlandse collega’s Geert Hofstede en Fons Trompenaars.

De man stikt van de verhalen over al zijn wetenschappelijk werk, maar vooral ook persoonlijke verhalen over zijn eigen ervaringen als consultant. Ik was bijv. verrast toen hij openlijk vertelde over zijn worsteling met trainers die een groep begeleidde waar hij zelf deel van uitmaakte, terwijl hij alles wist over groepsdynamica en teamwerk.

Een anekdote die hij vertelde over culturen en communicatie: Een Amerikaans bedrijf bestelde in Japan onderdelen voor computers. De Amerikanen maakten duidelijk dat ze verwachtten dat 1% van de onderdelen defect zou zijn, dus ze bestelden 1% extra. De Japanse firma leverderde 100% goede onderdelen en deden er een los doosje bij met 1% defecte onderdelen om de Amerikanen van dienst te zijn.

Als het om cultuurverandering gaat hebben we een paar hoofdlijnen gemeen. Niet eerder was er iemand die dat zo expliciet en helder kon formuleren:

  • Als je de cultuur wilt begrijpen, ga terug naar de oorsprong van het bedrijf, naar de oprichter. Daar vind je vaak een verklaring voor waarom de dingen gaan zoals ze nu gaan.
  • Wees zeer spaarzaam met ‘cultuurverandering’. Welke andere mogelijkheden heb je nog meer om tot verbeteringen te komen? Als je met je vingers aan de cultuur van een bedrijf zit, kan je het bedrijf zodanig in het hart raken, dat dat het einde van het bedrijf kan betekenen.